Araç, bayiden çıktığı andan itibaren değer kaybeder. Bu kayba amortisman denir ve kesintisiz sürer. Bir de araç hasar gördüğünde tek bir günde oluşan, ani bir kayıp vardır. İkisi de aracınızın ne ettiğini etkiler, ancak farklı hesaplanır ve sık sık birbirine karıştırılır.
Araç amortismanı nedir
Amortisman, yaşlanma ve kullanım nedeniyle değerin kademeli olarak azalmasıdır. Doğrusal değildir. En büyük düşüş ilk yıllardadır, sonra eğri yumuşar. Eski araçlarda ardışık iki model yılı arasındaki fark, yenilere göre çok daha küçüktür.
Düşüşün hızını marka ve model, iç piyasadaki talep, parça bulunabilirliği ve bakım masrafı etkiler. Bu yüzden aynı yaşta ve yaklaşık aynı başlangıç fiyatına sahip iki araç, yedi yıl sonra belirgin biçimde farklı edebilir.
Model yılının yanında değeri ne etkiler
- Yapılan kilometre, o yaş için ortalamaya kıyasla
- Genel durum ve bakımlılık, iç mekan ve boya dahil
- Servis geçmişi, belgelenmiş ve doğrulanabilir
- Önceki hasarlar ve yapılan onarımların kalitesi
- Kullanım biçimi, çünkü aynı model yılına sahip bir taksi ile bir aile otomobili aynı durumda değildir
- Yapılan yatırımlar, ömrünün sonuna doğru pahalı grupların değiştirilmesi
- Ek donanım ve onun piyasadaki aranırlığı
Bu unsurların hiçbiri katalogdan görülmez, bunu araç katalog değeri yazımızda ele aldık.
Hasar sonrası piyasa değer kaybı
Bu, bir anda oluşan kayıptır. Ciddi hasar görmüş bir araç, onarım kaliteli yapılmış olsa bile piyasada daha az eder. Aracın ağır bir darbe aldığını öğrenen alıcı, onarım düzgün yapılmış olsa da daha düşük fiyat ister.
Bu fark gerçek bir malvarlığı zararıdır ve tazminat talebi kapsamında istenebilir. Kendiliğinden hesaplanmaz. Aracın olay öncesi değeri ile onarım sonrası değeri karşılaştırılarak ayrıca belirlenir.
Hasar hesabında parça amortismanı
Kavramın hasar ödemesinde karşılaşılan üçüncü bir anlamı daha vardır. Eski bir araca yeni parça takıldığında hesap çoğu zaman bir indirim öngörür, gerekçe araç sahibinin elindekinden daha değerli bir şey elde etmesidir.
Tartışma, indirimin haklı olmadığı parçalara uygulanması ya da oranın o araç için alışılmışın üzerinde olması halinde başlar. Bu, hesaba en sık itiraz edilebilen noktalardan biridir, ayrıntısı sigortadan hasar tazminatı yazımızda.
İnternetteki hesaplayıcılar neden sık sık ıskalar
Anında değerleme sunan çevrimiçi araçlar birkaç girdiyle çalışır: marka, model, model yılı ve kilometre. Bu, fikir edinmek için yeterlidir, ancak bir süreçte kabul görecek bir tutar için değildir.
Böyle bir araç kaporta durumunu görmez, aracın önceden hasar alıp almadığını bilmez, altı ay önce pahalı grupların değiştirildiğini fark etmez ve garajda duran aracı taksi olarak çalışandan ayırt etmez. Bunların hepsi onlarca yüzde ile ölçülen farklardır.
İş makineleri ve ekipman
Ekskavatör, forklift, biçerdöver, mobil vinç ve benzeri araçlarda model yılı, binek araçlara göre daha zayıf bir göstergedir. Belirleyici olan çalışma saati sayısı ve makinenin çalıştığı koşullardır.
Çalışma saati az olan ama ağır koşullarda kullanılmış bir makine, hafif çalışma rejiminden gelen daha eski bir makineden daha kötü durumda olabilir. Binek araç katalogları bu kategoriyi kapsamaz, bu yüzden değer yalnızca değer tespitiyle belirlenir.
Gerekçelendirilmiş bir değer tespiti nasıl olur
Savunulabilir bir değer tespiti, sonunda yer alan tek bir sayıdan fazlasını içerir:
- Varlığın kimliği ve tespitin dayandığı belgeler
- Fotoğraf dokümantasyonuyla birlikte mevcut durumun tarifi
- Uygulanan yöntem ve o yöntemin seçilme nedeni
- Piyasadaki emsal varlıkların analizi
- Somut aracın durumuna göre gerekçelendirilmiş düzeltmeler
- İlişkin olduğu tarihle birlikte sonuç değeri
Tarih göründüğünden daha önemlidir. Değer tam olarak belirli bir güne göre belirlenir, çünkü piyasa değişir ve süreçlerde çoğu zaman ekspertiz günü değil, zarar doğuran olayın günü esas alınır.
Resmi bir değer tespiti size ne zaman gerekir
Değer tespiti, tutarın birinin kabul etmek ya da itiraz etmek zorunda olduğu bir sürece girdiğinde gereklidir:
- Leasing sözleşmelerinin ve kredilerin kurulması veya feshi
- Poliçe düzenlenirken sigorta bedelinin belirlenmesi
- Hasarın pert olup olmadığının tespiti
- Yargı ve yargı dışı süreçler, icra ve iflas
- Alım satım, özellikle katalogda bulunmayan araçlarda
- Ticari defterler, sayım ve finansal raporlama
Bütün bu durumlarda değer tespitinin gerekçeli ve yöntemi açık olması gerekir, çünkü ancak böylesi savunulabilir.
Araç değer tespiti ya da hasar sonrası piyasa değer kaybının belirlenmesi için bize ulaşın.
Sık sorulan sorular
Hasar tutarından neden amortisman düşülüyor?
Çünkü yıpranmış parçanın yerine yenisi takılıyor ve aracın onarımla bir miktar değer kazandığı kabul ediliyor. Tartışmalı olan orandır, zira çoğu zaman gerçek duruma ve yapılan kilometreye bakılmaksızın götürü olarak uygulanır.
Piyasa değer kaybı nedir, talep edebilir miyim?
Aracın hasar görmüş olması nedeniyle, uzmanca yapılmış bir onarımdan sonra bile fiyatında uğradığı farktır. Ayrı bir hesapla belirlenir ve tutarın nasıl bulunduğunu gösteren gerekçeli bir raporla, ayrı bir kalem olarak talep edilir.
İnternetteki hesaplayıcılar güvenilir mi?
Kaba bir fikir verirler, ancak aracın gerçek durumunu, donanımını, servis geçmişini, menşeini ve yerel piyasayı dikkate almazlar. Sigortayla pazarlık için, banka ya da mahkeme için yöntemi gerekçelendirilmiş bir rapor gerekir.
