{"id":1302,"date":"2026-07-30T14:18:40","date_gmt":"2026-07-30T14:18:40","guid":{"rendered":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/crna-kutija-vozila-edr-zapis\/"},"modified":"2026-07-30T14:18:40","modified_gmt":"2026-07-30T14:18:40","slug":"arac-kara-kutusu-edr","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/arac-kara-kutusu-edr\/","title":{"rendered":"Arac\u0131n kara kutusu: EDR kayd\u0131 \u00e7arp\u0131\u015fma hakk\u0131nda neleri hat\u0131rlar"},"content":{"rendered":"<p>Modern ara\u00e7lar \u00e7o\u011fu s\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn sand\u0131\u011f\u0131ndan fazlas\u0131n\u0131 hat\u0131rlar. \u00c7arp\u0131\u015fma \u00e7evresindeki anlarda kontrol \u00fcniteleri, sonradan okunabilen ve olay\u0131n nas\u0131l meydana geldi\u011finin belirlenmesinde kullan\u0131labilen bir dizi veriyi kaydeder. Bu veriler taraflar\u0131n haf\u0131zas\u0131na ba\u011fl\u0131 de\u011fildir ve bask\u0131 alt\u0131nda de\u011fi\u015fmez.<\/p>\n<h2>EDR nedir ve ne i\u015fe yarar<\/h2>\n<p>EDR, Event Data Recorder (olay veri kaydedici) k\u0131saltmas\u0131d\u0131r, ara\u00e7ta \u00e7arp\u0131\u015fmaya ili\u015fkin verileri kaydeden sistemdir. Kamuoyunda havac\u0131l\u0131ktan gelen benzetmeyle s\u0131k s\u0131k arac\u0131n kara kutusu olarak an\u0131l\u0131r, oysa i\u015flevi \u00e7ok daha dard\u0131r.<\/p>\n<p>EDR kesintisiz kay\u0131t yapmaz ve s\u00fcr\u00fc\u015f ge\u00e7mi\u015finizi saklamaz. Sistemin \u00e7arp\u0131\u015fma ya da \u00e7arp\u0131\u015fmaya yak\u0131n olarak tan\u0131d\u0131\u011f\u0131 bir olay \u00e7evresinde devreye girer ve o an\u0131n \u00f6ncesi ile sonras\u0131na ait k\u0131sa bir kayd\u0131 tutar.<\/p>\n<h2>Kay\u0131t hangi verileri i\u00e7erebilir<\/h2>\n<ul>\n<li>\u00c7arpma \u00f6ncesindeki saniyelerde arac\u0131n h\u0131z\u0131<\/li>\n<li>\u00c7arp\u0131\u015fma s\u0131ras\u0131ndaki h\u0131z de\u011fi\u015fimi<\/li>\n<li>Gaz pedal\u0131n\u0131n konumu ve frene bas\u0131lmas\u0131<\/li>\n<li>Motor devri<\/li>\n<li>Direksiyon a\u00e7\u0131s\u0131<\/li>\n<li>Hava yast\u0131klar\u0131n\u0131n a\u00e7\u0131lmas\u0131 ve a\u00e7\u0131lma zaman\u0131<\/li>\n<li>Emniyet kemerinin kullan\u0131m\u0131<\/li>\n<li>Denge sistemi ve yard\u0131mc\u0131 sistemlerin \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Kayd\u0131n kapsam\u0131 her ara\u00e7ta ayn\u0131 de\u011fildir. \u00dcreticiye, modele, model y\u0131l\u0131na ve donan\u0131ma ba\u011fl\u0131d\u0131r, bu nedenle okuma \u00f6ncesinde somut arac\u0131n ger\u00e7ekte neyi kaydetti\u011fi belirlenir.<\/p>\n<h2>Veriler nas\u0131l okunur<\/h2>\n<p>Okuma, arac\u0131n diyagnostik soketine ya da do\u011frudan kontrol \u00fcnitesine ba\u011flanan \u00f6zel bir cihazla yap\u0131l\u0131r. Bosch CDR sistemiyle \u00e7al\u0131\u015fmak i\u00e7in sertifikasyon gerekir, \u00fcstelik okumay\u0131 yapan teknisyen ile raporu yorumlayan analist i\u00e7in ayr\u0131 ayr\u0131.<\/p>\n<p>Ham rapor tek ba\u015f\u0131na bir eksper raporu de\u011fildir. Somut arac\u0131n ve somut olay\u0131n ba\u011flam\u0131nda yorumlanmas\u0131 gereken bir de\u011ferler k\u00fcmesidir. Yanl\u0131\u015f yorum, verinin hi\u00e7 olmamas\u0131 kadar tehlikelidir.<\/p>\n<h2>Bununla neler belirlenebilir<\/h2>\n<p>Tart\u0131\u015fmal\u0131 dosyalarda bu veriler, dosyan\u0131n \u00fczerinde d\u00f6nd\u00fc\u011f\u00fc sorular\u0131 a\u00e7\u0131kl\u0131\u011fa kavu\u015fturabilir:<\/p>\n<ul>\n<li>S\u00fcr\u00fcc\u00fcn\u00fcn fren yap\u0131p yapmad\u0131\u011f\u0131 ve \u00e7arpmadan ne kadar \u00f6nce yapt\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>Arac\u0131n hangi h\u0131zla hareket etti\u011fi<\/li>\n<li>Ani direksiyon k\u0131rma iddias\u0131n\u0131n do\u011fru olup olmad\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>Hasarlar\u0131n anlat\u0131lan olay ak\u0131\u015f\u0131yla uyumlu olup olmad\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<li>Arac\u0131n ihbar edilen olaya ger\u00e7ekten kar\u0131\u015f\u0131p kar\u0131\u015fmad\u0131\u011f\u0131<\/li>\n<\/ul>\n<p>Son madde, hasarlar\u0131n ihbar edildi\u011fi \u015fekilde olu\u015fmad\u0131\u011f\u0131ndan \u015f\u00fcphelenilen dosyalarda \u00f6nemlidir.<\/p>\n<h2>Okuma talep etmek ne zaman anlaml\u0131<\/h2>\n<p>Her hasarda anlaml\u0131 de\u011fildir. Tutar \u00f6nemliyse, taraflar olay\u0131n ak\u0131\u015f\u0131 konusunda anla\u015fam\u0131yorsa, a\u011f\u0131r bedensel yaralanma varsa ya da kar\u015f\u0131 taraf ara\u00e7lardaki izlerle \u00f6rt\u00fc\u015fmeyen bir \u015fey iddia ediyorsa anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>Zaman da \u00f6nemlidir. Kay\u0131t, sonraki olaylarla \u00fczerine yaz\u0131labilir ya da elektrik ba\u011flant\u0131s\u0131n\u0131n s\u00f6k\u00fclmesi, onar\u0131m veya arac\u0131n par\u00e7alanmas\u0131 s\u0131ras\u0131nda kaybolabilir. <strong>Verilerin gerekece\u011finden \u015f\u00fcpheleniyorsan\u0131z okumay\u0131 onar\u0131mdan \u00f6nce isteyin.<\/strong><\/p>\n<h2>EDR ne de\u011fildir<\/h2>\n<p>Bu sistem etraf\u0131nda epeyce yanl\u0131\u015f anla\u015f\u0131lma var, bu y\u00fczden neyi yapmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 da s\u00f6ylemekte fayda var.<\/p>\n<ul>\n<li><strong>Ses ya da g\u00f6r\u00fcnt\u00fc kaydetmez.<\/strong> Bu kay\u0131tta mikrofon ya da kamera yoktur.<\/li>\n<li><strong>Hareketinizi izlemez.<\/strong> Rotalar\u0131, konumlar\u0131 ya da seyahat ge\u00e7mi\u015fini saklamaz.<\/li>\n<li><strong>Kesintisiz kay\u0131t yapmaz.<\/strong> Yaln\u0131zca tan\u0131nan olay\u0131n \u00e7evresindeki k\u0131sa bir kesiti tutar.<\/li>\n<li><strong>Kusur de\u011ferlendirmesi yapmaz.<\/strong> \u00d6l\u00e7\u00fclen b\u00fcy\u00fckl\u00fckleri verir, sonucu uzman \u00e7\u0131kar\u0131r.<\/li>\n<\/ul>\n<h2>Veriler rekonstr\u00fcksiyona nas\u0131l oturur<\/h2>\n<p>Ara\u00e7tan al\u0131nan veriler bir kaynakt\u0131r, tek kaynak de\u011fil. Rekonstr\u00fcksiyon birden fazla ba\u011f\u0131ms\u0131z kayna\u011f\u0131n \u00e7aprazlanmas\u0131yla kurulur: yoldaki izler, ara\u00e7lardaki deformasyonlar, sa\u00e7\u0131lan par\u00e7alar\u0131n konumu, taraflar\u0131n beyanlar\u0131 ve olay yerinden foto\u011fraf dok\u00fcmantasyonu.<\/p>\n<p>\u00d6l\u00e7\u00fclen veriler maddi izlerle \u00f6rt\u00fc\u015ft\u00fc\u011f\u00fcnde sonu\u00e7 \u00e7ok daha sa\u011flamd\u0131r. \u00d6rt\u00fc\u015fmediklerinde ise bu, tek ba\u015f\u0131na a\u00e7\u0131klanmas\u0131 gereken bir soru a\u00e7ar ve \u00e7o\u011fu zaman dosyadaki en de\u011ferli bulgu tam olarak budur.<\/p>\n<p>Sim\u00fclasyon ara\u00e7lar\u0131 daha sonra olay\u0131n g\u00f6sterilmesini ve do\u011frulanmas\u0131n\u0131 sa\u011flar, \u00f6nerilen olay ak\u0131\u015f\u0131n\u0131n mevcut izleri ve deformasyonlar\u0131 ger\u00e7ekten \u00fcretip \u00fcretemeyece\u011fi s\u0131nan\u0131r.<\/p>\n<h2>Verilerin gerekece\u011fini d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcyorsan\u0131z ne yapmal\u0131s\u0131n\u0131z<\/h2>\n<ol>\n<li>Konu \u00e7\u00f6z\u00fclmeden arac\u0131 onarmay\u0131n ve ak\u00fcy\u00fc s\u00f6kmeyin<\/li>\n<li>Arac\u0131 ve olay yerini ayr\u0131nt\u0131l\u0131 olarak foto\u011fraflay\u0131n, <a href=\"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/avrupa-kaza-tutanagi\/\">Avrupa kaza tutana\u011f\u0131<\/a> yaz\u0131m\u0131zda anlat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 gibi<\/li>\n<li>Olaya ili\u015fkin t\u00fcm belgeleri saklay\u0131n<\/li>\n<li>En k\u0131sa s\u00fcrede bize ula\u015f\u0131n, \u00e7\u00fcnk\u00fc her ge\u00e7en g\u00fcn kayd\u0131n kaybolma riski artar<\/li>\n<\/ol>\n<h2>Verilere kimler eri\u015febilir<\/h2>\n<p>Ara\u00e7taki verilere eri\u015fim s\u0131n\u0131rs\u0131z de\u011fildir. Kural olarak ara\u00e7 sahibinin onay\u0131 ya da s\u00fcreci y\u00fcr\u00fcten makam\u0131n talimat\u0131 gerekir. Bu, teknik k\u0131s\u0131mdan sonra de\u011fil, \u00f6nce \u00e7\u00f6z\u00fclen hukuki bir konudur.<\/p>\n<p>Ara\u00e7tan veri okunmas\u0131 ve yorumlanmas\u0131, olay\u0131n sim\u00fclasyon ara\u00e7lar\u0131yla rekonstr\u00fcksiyonuyla birlikte <a href=\"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/kaza-rekonstruksiyonu\/\">trafik kazas\u0131 ekspertizinin<\/a> par\u00e7as\u0131d\u0131r. Nitelikler ve ekipman hakk\u0131nda daha fazlas\u0131 <a href=\"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/ekibimiz\/\">ekibimiz<\/a> sayfas\u0131nda.<\/p>\n<p>Somut dosyan\u0131z hakk\u0131nda dan\u0131\u015fmak i\u00e7in <a href=\"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/iletisim\/\">bizimle ileti\u015fime ge\u00e7in<\/a>.<\/p>\n<h2>S\u0131k sorulan sorular<\/h2>\n<h3>Her ara\u00e7ta EDR var m\u0131?<\/h3>\n<p>Hay\u0131r. Kaza veri kaydedici bir\u00e7ok yeni ara\u00e7ta bulunur, ancak verilerin kapsam\u0131 ve okunabilirli\u011fi \u00fcreticiye, modele ve model y\u0131l\u0131na ba\u011fl\u0131d\u0131r. Somut arac\u0131n kullan\u0131labilir bir kayd\u0131 olup olmad\u0131\u011f\u0131, okuma \u00f6ncesinde kontrol edilir.<\/p>\n<h3>Ara\u00e7taki verilere kimler eri\u015febilir?<\/h3>\n<p>Okuma, ara\u00e7 sahibinin onay\u0131yla ya da yetkili makam\u0131n talimat\u0131yla yap\u0131l\u0131r. Veriler, raporun sonraki s\u00fcre\u00e7te kullan\u0131labilir olmas\u0131 i\u00e7in sertifikal\u0131 ekipmanla ve i\u015flem tutana\u011f\u0131 d\u00fczenlenerek al\u0131n\u0131r.<\/p>\n<h3>Veriler onar\u0131mdan sonra okunabilir mi?<\/h3>\n<p>\u00c7o\u011fu zaman okunabilir, \u00e7\u00fcnk\u00fc kay\u0131t hasarl\u0131 kaporta par\u00e7alar\u0131nda de\u011fil, kontrol \u00fcnitesinde saklan\u0131r. Risk, \u00fcnitenin de\u011fi\u015ftirilmi\u015f ya da sistemin onar\u0131m s\u0131ras\u0131nda s\u0131f\u0131rlanm\u0131\u015f olmas\u0131d\u0131r, bu y\u00fczden okumay\u0131 bir an \u00f6nce yapt\u0131rmak daha iyidir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Ara\u00e7taki EDR sistemi nedir, \u00e7arp\u0131\u015fma \u00e7evresinde hangi verileri kaydeder, Bosch CDR arac\u0131yla nas\u0131l okunur ve tart\u0131\u015fmal\u0131 dosyalarda ne zaman talep edilmeli.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1303,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[75],"tags":[],"class_list":["post-1302","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-trafik-kazalari"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1302","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1302"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1302\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1303"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1302"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1302"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.pro-expert.rs\/tr\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1302"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}